Trang nhất » Tin Tức » Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vụ » Nghiên cứu - Trao đổi

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 86

   Vướng mắc trong việc xác định tội danh về hành vi “Cướp tài sản” và “Cưỡng đoạt tài sản”


Thứ ba - 29/10/2019 14:17
Trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử án hình sự có nhiều khó khăn vướng mắc về đánh giá chứng cứ, xác định tội danh; tôi xin trao đổi về việc xác định tội danh trong trường hợp cụ thể như sau:

Khoảng 20 giờ ngày 22/01/2019, Lương Văn D, Nguyễn Văn P, Triệu Văn B cùng nhau đến quán Karaoke thuộc tổ 11, thị trấn Y để hát Karaoke. Khoảng 23 giờ 30 phút cùng ngày, B đi về trước còn lại D và P ở lại phòng hát. Do không có đủ tiền để trả tiền hát nên D gọi điện thoại cho B quay lại góp tiền thanh toán và đón P, nhưng B không đồng ý và nói chỉ đón P ở khu vực trung tâm thị trấn. Bực tức trước thái độ của B nên D đã nảy sinh ý định đánh cho B một trận cho bõ tức. Sau đó, D chở P đến khu vực trung tâm thị trấn gặp B đang ngồi chờ trên xe mô tô biển kiểm soát 22K5-xxxx (xe của B), D liền tiến đến dùng chân phải đạp một phát trúng vào hông bên trái của B làm B ngã và xe mô tô đổ xuống đường. Sau đó, D tiếp tục dùng chân đạp liên tiếp hai phát vào sườn phía bên trái và dùng tay tát liên tiếp hai phát vào vùng mặt B và nói “có tiền để trả tiền hát không?” B nói “không có”. Lúc này, D nảy sinh ý định chiếm đoạt xe mô tô của B mang đi cầm cố để lấy tiền trả tiền hát, D nói “không có tiền thì mang xe đi cắm”, B trả lời “xe không có giấy tờ”, D tiếp tục nói “thế thì mày đi theo tao để viết giấy”. Sau đó, D dựng xe mô tô của B lên, một mình điều khiển xe mô tô của B đi về hướng thị trấn Y. Đi được khoảng 10m, D quay lại thấy B không đi, D tiếp tục đe dọa “mày không đi tao đánh cho một trận nữa bây giờ” và tiếp tục điều khiển xe mô tô của B đi trước. Sợ bị đánh tiếp, B nhờ P điều khiển xe mô tô chở đi cùng D. Đi được một đoạn, B xin P điều khiển xe, P đồng ý, B đã điều khiển xe đi thẳng đến Công an huyện Y trình báo sự việc.

Khi biết việc B đã báo Công an, lo sợ bị bắt nên D đã đưa xe mô tô của B cho P để trả lại cho B nhưng do xe hết xăng không nổ được máy nên P đã gửi xe mô tô vào quán Karaoke rồi đi về.

Quá trình điều tra, Hoàng Văn B từ chối giám định thương tích; Kết luận định giá tài sản của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Y, kết luận: xe mô tô biển kiểm soát 22K5-xxxx tại thời điểm có giá trị là: 4.200.000đ (Bốn triệu hai trăm nghìn đồng).

Trong quá trình giải quyết vụ án, hiện có nhiều quan điểm khác nhau về việc xác định tội danh đối với Lương Văn D:

- Quan điểm thứ nhất: D phạm tội Cưỡng đoạt tài sản, quy định tại khoản 1 Điều 170 BLHS. Vì hành vi của D được tách làm hai giai đoạn riêng biệt, giai đoạn đầu bực tức trước thái độ của B nên đánh cho bõ tức; giai đoạn hai là chiếm đoạt xe mô tô, D chỉ đe dọa “mày không đi tao đánh cho một trận nữa bây giờ”.

- Quan điểm thứ hai: D phạm tội Cướp tài sản, quy định tại khoản 1, Điều 168 BLHS. Vì D đã dùng vũ lực và tiếp tục đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc đối với B làm cho B lâm vào tình trạng không chống cự được để chiếm đoạt tài sản.

Tôi nhất trí với quan điểm thứ hai, vì: Trước hết, để xác định tội danh cần quan tâm và làm rõ dấu hiệu đặc trưng của hành vi khách quan cấu thành tội Cướp tài sản và tội Cưỡng đoạt tài sản.

Đối với tội Cướp tài sản (Điều 168 BLHS): Dấu hiệu đặc trưng là hành vi “Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản". Tức là người phạm tội đã thực hiện dùng sức mạnh vật chất tác động vào cơ thể của nạn nhân như (đấm, đá, tát …) đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc…làm cho ý trí của nạn nhân bị tê liệt không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.

Đối với tội Cưỡng đoạt tài sản (Điều 170 BLHS): Dấu hiệu đặc trưng là hành vi “Đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần nhằm chiếm đoạt tài sản”.

Ở cả hai tội danh đều có hành vi đe dọa dùng vũ lực nhưng tính chất đe dọa có sự khác nhau:

Đối với tội cướp tài sản, đe dọa dùng vũ lực là ngay tức khắc, làm cho người bị đe dọa thấy rằng nguy hiểm sẽ xảy ra ngay và họ không thể tránh khỏi nếu không giao tài sản ngay tức khắc. Người bị đe dọa không có điều kiện để suy nghĩ, cân nhắc hay tìm biện pháp ngăn chặn đối với hành vi mà người phạm tội đang đe dọa, sức mãnh liệt của sự đe dọa làm cho ý chí chống cự của người bị đe dọa tê liệt.

Đối với tội cưỡng đoạt tài sản, hành vi đe dọa dùng vũ lực là tại một thời điểm trong tương lai, không có nguy cơ xảy ra ngay. Trong trường hợp này, người bị đe dọa vẫn có một khoảng thời gian để cân nhắc, suy nghĩ, tìm biện pháp ngăn chặn.  
Trở lại vụ án trên, hành vi của Lương Văn D thể hiện đã dùng vũ lực và đe dọa dùng vũ lực đối với B như: dùng chân đạp vào hông bên trái của B làm cho B ngã và mô tô đổ xuống đường, sau đó tiếp tục dùng chân đạp hai phát vào sườn và dùng tay tát liên tiếp vào mặt của B. Liền ngay sau đó, D đã nảy sinh ý định chiếm đoạt xe mô tô của B; khi thấy B không đi, D tiếp tục đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc“mày không đi tao đánh cho một trận nữa bây giờ”. Thực tế vừa bị D đánh xong, do sợ bị đánh tiếp nên B buộc phải đi theo; đồng thời một nội dung cần hết sức lưu ý, ngay sau khi D dùng vũ lực đối với B thì D thực hiện hành vi lấy xe mô tô của B để mang đi cầm cố, chỉ khi biết B báo Công an D mới trả lại xe mô tô, việc trả lại xe là nằm ngoài ý muốn của D.

Như vậy: Hành vi của D đã dùng vũ lực và tiếp tục đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc đối với B làm cho B lâm vào tình trạng không chống cự được để chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, hành vi của D đủ yếu tố cấu thành tội Cướp tài sản, quy định tại khoản 1, Điều 168 Bộ luật hình sự.

Do vụ án còn nhiều quan điểm chưa thống nhất để xác định tội danh đối với Lương Văn D, rất mong được sự quan tâm cùng trao đổi của các đồng chí, đồng nghiệp.

Tác giả bài viết: Đào Thị Hồng Hà

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết





 

Scroll to top