CẦN CÓ HƯỚNG DẪN THỦ TỤC BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH GIẢM MỨC HÌNH PHẠT ĐÃ TUYÊN THEO LUẬT TƯ PHÁP NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN - Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 112

CẦN CÓ HƯỚNG DẪN THỦ TỤC BAN HÀNH QUYẾT ĐỊNH GIẢM MỨC HÌNH PHẠT ĐÃ TUYÊN THEO LUẬT TƯ PHÁP NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN

Thứ ba - 23/12/2025 22:31

Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2025 (sau đây viết tắt là Luật TPNCTN 2025) được Quốc hội thông qua, công bố ngày 30/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, tuy nhiên một số quy định có lợi cho người phạm tội đã bị kết án được thi hành ngay, trong đó có Khoản 5 Điều 179 Luật TPNCTN 2025 quy định:

“5. Trường hợp người phạm tội đã bị kết án phạt tù trước ngày Luật này được công bố theo đúng các văn bản trước đây và bản án đã có hiệu lực pháp luật nếu người phạm tội từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi có mức hình phạt tù cao hơn 09 năm và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 119, Điều 121 và Điều 122 của Luật này hoặc người phạm tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi có mức hình phạt tù cao hơn 15 năm và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 119, Điều 121 và Điều 122 của Luật này thì kể từ ngày Luật này được công bố giải quyết như sau:

a) Trường hợp họ đã chấp hành bằng hoặc quá mức hình phạt tù cao nhất quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 119 của Luật này thì trại giam rà soát, có văn bản đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu nơi họ đang chấp hành án quyết định miễn chấp hành phần hình phạt tù còn lại;

b) Trường hợp họ đã chấp hành được một phần hình phạt nhưng chưa đến mức hình phạt tù cao nhất quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 119 của Luật này thì trại giam rà soát, có văn bản đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu nơi họ đang chấp hành án quyết định giảm mức hình phạt tù đã tuyên xuống còn 09 năm đối với người phạm tội từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi hoặc 15 năm đối với người phạm tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi”.

Như vậy, kể từ ngày Luật được công bố đến nay chưa có văn bản của liên ngành tư pháp trung ương như: Thông tư liên tịch để hướng dẫn trình tự, thủ tục áp dụng khoản 5, Điều 179 do đó trong quá trình áp dụng thực tiễn đã phát sinh những cách hiểu và cách làm khác nhau giữa các ngành trong việc xác định thẩm quyền, trình tự xem xét và vai trò của Viện KSND, kiểm sát viên trong quá trình kiểm sát việc ra quyết định giảm, miễn hình phạt đã tuyên, gây lúng túng cho thẩm phán, kiểm sát viên …

Từ nội dung trên, hiện nay còn có nhiều quan điểm khác nhau trong việc ra quyết định giảm mức hình phạt đã tuyên như sau:

- Quan điểm thứ nhất: Toà án không thành lập Hội đồng, Chánh án ra quyết định xét giảm

Theo quan điểm này, việc xét giảm mức hình phạt đã tuyên theo khoản 5 Điều 179 Luật TPNCTN là trường hợp đặc biệt, mang tính áp dụng pháp luật có lợi cho người đang chấp hành án, được thực hiện trên cơ sở quy định mới của Luật TPNCTN, do Luật không quy định việc phải thành lập Hội đồng xét giảm, nên Chánh án Tòa án có thẩm quyền trực tiếp xem xét hồ sơ do Trại giam chuyển đến và ban hành quyết định giảm mức hình phạt đã tuyên (nếu phạm nhân có đủ điều kiện).

Tuy nhiên, cách làm này bộc lộ bất cập đó là: Trại giam không gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp, dẫn đến việc Viện kiểm sát gặp khó khăn trong thực hiện chức năng kiểm sát quyết định của Tòa án theo Điều 7 Luật Thi hành án hình sự. Mặt khác Luật cũng không quy định thời hạn cụ thể để Chánh án ra quyết định, nên có khuynh hướng có thể áp dụng tùy nghi, thiếu thống nhất, chậm ra quyết định miễn, giảm. Bên cạnh đó việc không thành lập Hội đồng xét giảm, Toà án không mở phiên họp nên không có sự tham gia của Kiểm sát viên làm giảm tính công khai, minh bạch, khách quan.

- Quan điểm thứ hai: Phải thành lập Hội đồng xét giảm theo Luật Thi hành án hình sự.

Theo quan điểm này, sau khi bản án đã có hiệu lực pháp luật và Tòa án đã ban hành quyết định thi hành án, mọi hoạt động làm thay đổi thời hạn chấp hành án phạt tù, bao gồm cả việc miễn, giảm mức hình phạt đã tuyên đều phải thành lập Hội đồng.

Từ việc phân tích hai quan điểm nêu trên, quan điểm của tác giả đồng tình với quan điểm thứ hai, việc xét giảm mức hình phạt đã tuyên do việc thay đổi của pháp luật có lợi cho người bị kết án theo khoản 5 Điều 179 Luật TPNCTN nhưng vẫn phải thành lập Hội đồng xét giảm để đảm bảo tính minh bạch, công khai, có sự kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân. Vì đây là quan điểm thể hiện vai trò của Hội đồng, bằng một phiên họp chứ không phải do Chánh án Toà án tỉnh Quyết định là phù hợp với nguyên tắc tập thể quyết định, cá nhân chịu trách nhiệm, nhằm không để xảy ra sai sót.

Từ quan điểm trên, đề nghị các cơ quan tư pháp Trung ương sớm phối hợp ban hành văn bản hướng dẫn áp dụng thống nhất khoản 5 Điều 179 Luật TPNCTN theo hướng xác định rõ đây là thủ tục đặc thù, phải thành lập Hội đồng xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù đối với người chưa đủ 18 tuổi phạm tội bị kết án trước ngày Luật TPNCTN công bố, bị kết án theo đúng quy định của BLHS nhưng cao hơn mức quy định của Luật TPNCTN.

Lê Thị Tiên - Phòng 8

Đang truy cập : 51

Hôm nay : 10474

Tháng hiện tại : 224284

Tổng lượt truy cập : 18562100

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG

✓

Mọi hành động sử dụng thông tin đăng tải trên website của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang tại địa chỉ: vkstuyenquang.gov.vn phải được VKS nhân dân tỉnh Tuyên Quang đồng ý bằng văn bản.

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI WEBSITE CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG.

» Tin Tức » Hoạt động nghiệp vụ

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 112

✓ Đọc nhiều nhất

✓ THÀNH VIÊN

✓ LIÊN KẾT

✓ VIDEO

✓ THỐNG KÊ

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG