Vướng mắc trong áp dụng chế định về hoãn phiên tòa dân sự phúc thẩm đối với trường hợp vắng mặt đương sự tại phiên tòa - Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 869

Vướng mắc trong áp dụng chế định về hoãn phiên tòa dân sự phúc thẩm đối với trường hợp vắng mặt đương sự tại phiên tòa

Thứ năm - 28/08/2025 22:24

Từ thực tế kiểm sát xét xử phúc thẩm vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sử dụng đất” tại TAND tỉnh Tuyên Quang với 12 quyết định hoãn phiên tòa trong vòng hơn một năm, với nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc vắng mặt của người kháng cáo bởi lý do người sức khỏe người kháng cáo không đảm bảo (phải nhập viện, có cung cấp giấy nhập viện cho Tòa án), dẫn đến Hội đồng xét xử nhiều lần phải ra quyết định Hoãn phiên tòa theo quy định tại điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 gây khó khăn trong việc giải quyết vụ án, bức xúc cho các đương sự khác. Tác giả nhận thấy còn có khó khăn, vướng mắc trong áp dụng quy định của pháp luật về việc hoãn phiên tòa dân sự đối với trường hợp vắng mặt đương sự, cụ thể:

Trong vụ án nêu trên, TAND tỉnh Tuyên Quang đã hai lần có văn bản yêu cầu đương sự phải có mặt theo giấy báo của Toà án. Trường hợp sức khoẻ không đảm bảo tham gia phiên toà thì yêu cầu đương sự làm đơn xin xét xử vắng mặt, hoặc uỷ quyền cho người khác tham gia phiên toà. Nếu tiếp tục vắng mặt, Toà án sẽ đình chỉ giải quyết vụ án. Tuy nhiên người kháng cáo không làm đơn xin xét xử vắng mặt và cũng không ủy quyền cho người khác tham gia phiên tòa. Sau hai lần có văn bản yêu cầu có mặt theo giấy báo, phiên tòa được mở lại lần thứ 13 nhưng người kháng cáo vẫn tiếp tục vắng mặt với lý do sức khỏe không đảm bảo và phải nhập viện (có cung cấp giấy nhập viện). TAND tỉnh Tuyên Quang đã căn cứ khoản 3 Điều 296; khoản 5 Điều 308; khoản 2 Điều 312 Bộ luật Tố tụng dân sự. Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, quyết định Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với vụ án.

Việc phải hoãn phiên tòa nhiều lần và kéo dài thời gian giải quyết vụ án chủ yếu là do chế định về hoãn phiên tòa dân sự còn có vướng mắc như sau:

Thứ nhất, quy định về “lý do chính đáng” chưa rõ ràng.

Pháp luật chỉ quy định chung chung rằng người tham gia tố tụng vắng mặt “có lý do chính đáng” thì Tòa án phải hoãn phiên tòa, nhưng không có tiêu chí cụ thể để xác định. Nên nhiều trường hợp đương sự viện dẫn lý do sức khỏe, công tác xa… mà không có tài liệu chứng minh, gây khó khăn cho Hội đồng xét xử và dẫn đến tình trạng tùy nghi áp dụng. Có trường hợp qua xác minh đương sự phải nằm viện (đối với bệnh kinh niên) và đương sự cố tình chỉ nằm viện đúng vào thời gian thông báo mở lại phiên tòa của Tòa án.

Thứ hai, tình trạng lợi dụng quyền xin hoãn.

Một số đương sự, luật sư cố tình vắng mặt hoặc liên tục đề nghị hoãn phiên tòa để kéo dài thời gian, gây khó khăn cho quá trình giải quyết vụ án, ảnh hưởng đến quyền lợi của bên còn lại và làm giảm uy tín của hoạt động tư pháp. Vụ án hoãn 12 lần nêu trên là một ví dụ điển hình cho thấy chưa có cơ chế ràng buộc trách nhiệm hữu hiệu đối với những trường hợp này.

Thứ ba, quy định về thời hạn mở lại phiên tòa còn thiếu linh hoạt.

Bộ luật Tố tụng dân sự quy định phải mở lại phiên tòa trong thời hạn nhất định, tuy nhiên chưa có hướng dẫn cách xử lý khi phát sinh các yếu tố khách quan như dịch bệnh, thiên tai, hỏa hoạn… Nên Tòa án còn lúng túng trong xử lý, giải quyết và Viện kiểm sát cũng gặp khó khăn khi thực hiện quyền kiểm sát về thời hạn tố tụng.

Từ những vướng mắc trên, cần có những giải pháp đồng bộ sau:

- Hoàn thiện quy định pháp luật, làm rõ khái niệm “lý do chính đáng”, đối với các lý do lặp đi lặp lại nhiều lần, tòa án cần ra thông báo cho đương sự nếu không thể tham gia có thể ủy quyền hoặc viết đơn xin xét xử vắng mặt. Trường hợp đương sự không chấp hành tòa án có quyền đình chỉ xét xử vụ án.

- Bổ sung cơ chế xử lý hoặc chế tài đối với người tham gia tố tụng cố tình kéo dài vụ án bằng cách tìm lý do vắng mặt nhiều lần.

- Mở rộng áp dụng xét xử trực tuyến, cho phép sự đương sự tham gia từ xa nhằm giảm thiểu việc phải hoãn phiên tòa do nguyên nhân khách quan.

- Nâng cao vai trò của Kiểm sát viên trong việc phát biểu ý kiến về tính hợp lý của quyết định hoãn phiên tòa dân sự, bảo đảm việc áp dụng pháp luật chặt chẽ, đúng quy định.

Có thể khẳng định, hoãn phiên tòa là chế định cần thiết để bảo đảm quyền lợi của các bên, song nếu không được áp dụng nghiêm minh sẽ dễ bị lợi dụng, kéo dài tố tụng, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân đối với công lý. Vụ án bị hoãn đến 12 lần là lời cảnh báo rõ nét, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật và tăng cường trách nhiệm của người tiến hành tố tụng trong giai đoạn hiện nay.

Ma Thị Thắm - Phòng 9, VKS tỉnh

Đang truy cập : 51

•Máy chủ tìm kiếm : 1

•Khách viếng thăm : 50

Hôm nay : 17531

Tháng hiện tại : 184892

Tổng lượt truy cập : 18522708

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG

✓

Mọi hành động sử dụng thông tin đăng tải trên website của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang tại địa chỉ: vkstuyenquang.gov.vn phải được VKS nhân dân tỉnh Tuyên Quang đồng ý bằng văn bản.

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI WEBSITE CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG.

» Tin Tức » Hoạt động nghiệp vụ

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 869

✓ Đọc nhiều nhất

✓ THÀNH VIÊN

✓ LIÊN KẾT

✓ VIDEO

✓ THỐNG KÊ

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG