Khen
thưởng
phạm
nhân
trong
các
trại
giam
là
một
công
tác
quan
trọng
của
quá
trình
cải
tạo,
nhằm
khuyến
khích
những
hành
vi
tích
cực
và
thúc
đẩy
sự
thay
đổi
theo
chiều
hướng
tốt
hơn
trong
Trại
giam.
Tuy
nhiên,
việc
thực
hiện
khen
thưởng
không
phải
lúc
nào
cũng
suôn
sẻ,
mà
thường
gặp
phải
nhiều
khó
khăn
và
vướng
mắc
như
sau:
Tại
Điều
41
Luật
thi
hành
án
hình
sự
quy
định
về
khen
thưởng
phạm
nhân
được
quy
định
như
sau:
“1.
Trong
thời
gian
chấp
hành
án
phạt
tù,
phạm
nhân
chấp
hành
tốt
nội
quy
cơ
sở
giam
giữ
phạm
nhân,
có
thành
tích
trong
lao
động,
học
tập
hoặc
lập
công
thì
được
khen
thưởng
theo
một
hoặc
nhiều
hình
thức
sau
đây:
a)
Biểu
dương;
b)
Thưởng
tiền
hoặc
hiện
vật;
c)
Tăng
số
lần
được
liên
lạc
bằng
điện
thoại,
số
lần
gặp
thân
nhân,
số
lần
và
số
lượng
quà
được
nhận.
2.
Giám
thị
trại
giam,
Giám
thị
trại
tạm
giam
thuộc
Bộ
Công
an,
Giám
thị
trại
tạm
giam
thuộc
Bộ
Quốc
phòng,
Thủ
trưởng
cơ
quan
thi
hành
án
hình
sự
Công
an
cấp
tỉnh,
Thủ
trưởng
cơ
quan
thi
hành
án
hình
sự
cấp
quân
khu
quyết
định
khen
thưởng
phạm
nhân.
Việc
khen
thưởng
phải
bằng
văn
bản,
được
lưu
vào
hồ
sơ
phạm
nhân.
Phạm
nhân
được
khen
thưởng
có
thể
được
đề
nghị xét
nâng
mức giảm
thời
hạn
chấp
hành
án phạt
tù
theo
quy
định
của
pháp
luật”.
Để
thực
hiện
quy
định
này,
thực
tiễn
cho
thấy
còn
nhiều
vấn
đề
cần
phải
xem
xét
giải
quyết:
-
Về
tiêu
chí
đánh
giá
chưa
rõ
ràng
và
mang
tính
chủ
quan,
chưa
có
tính
thống
nhất
trong
các
cơ
sở
giam
giữ
như
Trại
giam,
Trại
tạm
giam:
Một
trong
những
vấn
đề
lớn
nhất
là
việc
hiện
nay
thiếu
các
tiêu
chí
đánh
giá
cụ
thể
và
khách
quan.
Điều
này
dẫn
đến
sự
không
nhất
quán
trong
việc
xét
duyệt
khen
thưởng,
khi
mà
đánh
giá
có
thể
phụ
thuộc
vào
quan
điểm
cá
nhân
của
cán
bộ
trại
giam,
của
từng
cơ
sở
giam
giữ.
Ví
dụ,
tiêu
chí
đánh
giá
“cải
tạo
tốt”:
như
thế
nào
thì
được
đánh
giá
theo
tiêu
chí
này,
liệu
đó
chỉ
là
việc
tuân
thủ
nội
quy,
hay
còn
bao
gồm
cả
sự
tiến
bộ
về
mặt
nhận
thức
và
hành
vi,
lao
động
vượt
chỉ
tiêu…
sự
chưa
rõ
ràng
này
tạo
ra
kẽ
hở
cho
sự
thiên
vị
và
không
công
bằng;
phạm
nhân
này
thì
được
đánh
giá
cải
tạo
tốt,
phạm
nhân
khác
lại
không
được
đánh
giá
là
cải
tạo
tốt
do
đó
gây
ra
sự
thiếu
công
bằng,
thiếu
minh
bạch.
Việc
đánh
giá
sự
tiến
bộ
của
phạm
nhân
hiện
nay
gặp
khó
khăn
đối
với
những
phạm
nhân
có
diễn
biến
tâm
lý,
tính
cách
phức
tạp,
khó
đoán
trước.
-
Về
thủ
tục
hành
chính
rườm
rà:
Quy
trình
xét
duyệt
khen
thưởng
thường
bao
gồm
nhiều
bước,
từ
việc
thu
thập
hồ
sơ,
đánh
giá,
đến
việc
ra
quyết
định.
Sự
phức
tạp
này
không
chỉ
làm
chậm
trễ
quá
trình
khen
thưởng,
mà
còn
tạo
ra
gánh
nặng
hành
chính
cho
cán
bộ
trại
giam
trong
khi
công
việc
nhiều,
áp
lực
lớn,
cán
bộ
quản
giáo
ngại
làm
các
thủ
tục
để
khen
thưởng
cho
phạm
nhân
vì
phải
thực
hiện
nhiều
bước,
tốn
công
sức.
Việc
lưu
trữ,
quản
lý
hồ
sơ
khen
thưởng
chưa
được
đồng
bộ,
gây
khó
khăn
cho
việc
tra
cứu,
đối
chiếu.
-
Thiếu
hụt
nguồn
lực
trong
các
cơ
sở
giam
giữ
phạm
nhân:
Nguồn
kinh
phí
dành
cho
khen
thưởng
thường
hạn
chế,
dẫn
đến
việc
các
hình
thức
khen
thưởng
không
đa
dạng
và
không
đủ
sức
khích
lệ
các
phạm
nhân
phấn
đấu
cải
tạo
tốt.
Số
lượng
cán
bộ
trại
giam,
đặc
biệt
là
những
người
trực
tiếp
làm
công
tác
quản
giáo,
giáo
dục
và
đánh
giá
phạm
nhân,
hiện
nay
còn
thiếu,
điều
này
ảnh
hưởng
lớn
đến
chất
lượng
và
tính
chính
xác
của
việc
xét
duyệt
khen
thưởng
đối
với
các
phạm
nhân.
-
Một
số
vấn
đề
khác:
Một
số
phạm
nhân
không
trung
thực,
như
việc
giả
tạo
hành
vi
tốt
để
được
khen
thưởng,
cũng
là
một
thách
thức
trong
các
cơ
sở
giam
giữ
và
giáo
dục
phạm
nhân.
Việc
một
số
phạm
nhân
bị
các
phạm
nhân
khác
đe
dọa,
cưỡng
bức,
ép
buộc,
xúi
giục,
lôi
kéo;
bị
kích
động
về
tinh
thần
do
hành
vi
vi
phạm
của
phạm
nhân
khác
gây
ra
hoặc
nguyên
nhân
khách
quan
khác.
Giải
pháp
đề
xuất
của
tác
giả
về
việc
khen
thưởng
phạm
nhân
thông
qua
công
tác
kiểm
sát
việc
thi
hành
án
phạt
tù,
đề
nghị
Bộ
Công
an
chủ
trì,
phối
hợp
với
các
cơ
quan
chức
năng
ban
hành
hướng
dẫn
thực
hiện
Điều
41
Luật
THAHS
theo
hướng
như
sau:
-
Xây
dựng
bộ
tiêu
chí
đánh
giá
cải
tạo
rõ
ràng,
cụ
thể
và
có
thể
đo
lường
được,
cụ
thể
rõ
ràng:
1.
Tiêu
chuẩn
là
“chấp
hành
tốt
nội
quy
cơ
sở
giam
giữ
phạm
nhân”;
2.
Tiêu
chí
được
xét
là
có
thành
tích
trong
lao
động,
học
tập;
3.
Trường
hợp
nào
thì
phạm
nhân
được
đánh
giá
lập
công
và
phải
đạt
được
tiêu
chí
cụ
thể
gì.
Ngoài
ra
cần:
-
Đơn
giản
hóa
thủ
tục
hành
chính,
áp
dụng
công
nghệ
thông
tin
để
quản
lý
hồ
sơ
và
quy
trình
xét
duyệt.
-
Tăng
cường
đầu
tư
nguồn
lực
cho
công
tác
khen
thưởng,
bao
gồm
cả
kinh
phí
và
nhân
lực.
-
Tăng
cường
phổ
biến
giáo
dục
pháp
luật
đến
phạm
nhân.
-
Cần
có
những
biện
pháp
bảo
vệ
những
phạm
nhân,
tránh
khỏi
những
hành
vi
tiêu
cực
từ
những
phạm
nhân
khác.
Việc
giải
quyết
những
khó
khăn
này
đòi
hỏi
sự
phối
hợp
chặt
chẽ
giữa
các
cơ
quan
chức
năng,
cũng
như
sự
thay
đổi
trong
nhận
thức
và
cách
tiếp
cận
của
cán
bộ,
đặc
biệt
là
cán
bộ
trại
giam./.
Tạ
Văn
Thiển,
P8.