Tham dự Hội nghị có đại diện Lãnh đạo Vụ 13, Văn phòng VKSND tối cao; đại diện Lãnh đạo VKSND cấp tỉnh, khu vực 7 tỉnh, thành phố có chung đường biên giới với Trung Quốc: Tp. Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên, Tuyên Quang, Lào Cai…

Đại biểu VKSND tối cao Trung Quốc có đồng chí Tào Hoa, Phó Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế; đồng chí Trương Diễm Lệ, Trợ lý Kiểm sát viên cao cấp bậc 2, Vụ Kiểm sát số 1; đồng chí Trương Hồng Phong, Phó Chánh Văn phòng, Cục Hợp tác quốc tế; đại diện Lãnh đạo VKSND khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây; đại diện Lãnh đạo VKSND tỉnh Vân Nam.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Quang Dũng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao nhiệt liệt chào mừng đồng chí Hầu Á Huy cùng Đoàn đại biểu VKSND Trung Quốc và toàn thể các đồng chí lãnh đạo, đại biểu Viện kiểm sát các tỉnh biên giới hai nước đến tham dự Hội nghị.

Đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Quang Dũng nhấn mạnh, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng xã hội chủ nghĩa "núi liền núi, sông liền sông", có mối quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống lâu đời. Những năm gần đây, quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước không ngừng được củng cố và phát triển lên tầm cao mới. Đặc biệt, vào tháng 4/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã có chuyến thăm và làm việc chính thức tại Trung Quốc. Tuyên bố chung giữa hai nước đã nhấn mạnh và định hướng rất đậm nét về việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kiểm sát. Đây là nền tảng chính trị vững chắc, là kim chỉ nam để ngành Kiểm sát hai nước đẩy mạnh hợp tác tư pháp thực chất, hiệu quả trong tình hình mới. 

Theo đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Hội nghị Viện kiểm sát các tỉnh biên giới Việt Nam - Trung Quốc là cơ chế hợp tác được VKSND tối cao hai nước thiết lập vào năm 2017, đã được duy trì hiệu quả qua 3 kỳ Hội nghị tại Quảng Tây (2017), Quảng Ninh (2019) và Vân Nam (2024). Cơ chế này ngày càng khẳng định tầm quan trọng vượt trội, không chỉ là diễn đàn giao lưu hữu nghị, mà còn là diễn đàn trao đổi kinh nghiệm thực tiễn giữa VKSND hai nước, đóng góp tích cực cho việc giữ vững an ninh trật tự, xây dựng đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc hòa bình, ổn định và phát triển.

Tiếp nối những kết quả quan trọng đó, Hội nghị lần thứ IV được tổ chức với chủ đề “Tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia”. Đây là chủ đề có định hướng nội dung hết sức thiết thực trong bối cảnh tình hình tội phạm xuyên quốc gia, xuyên biên giới diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, có tổ chức, gắn liền với công nghệ cao, không gian mạng.

Để Hội nghị đạt hiệu quả thiết thực nhất, thay mặt Lãnh đạo VKSND tối cao Việt Nam, đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Quang Dũng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, làm rõ 4 nhóm vấn đề trọng tâm sau:

Một là, đánh giá khách quan tình hình và nhận diện các xu hướng, phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm xuyên quốc gia, xuyên biên giới trên tuyến Việt Nam – Trung Quốc, trọng tâm là tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Hai là, chia sẻ các vụ án điển hình, kinh nghiệm hay và giải pháp hiệu quả trong thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, truy tố các vụ án có yếu tố nước ngoài.

Ba là, đánh giá thực tiễn thực hiện ủy thác tương trợ tư pháp về hình sự; thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, vướng mắc để cùng tháo gỡ, rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng thực hiện.

Bốn là, từ thực tiễn địa phương, đề xuất với VKSND tối cao hai nước những cơ chế, hướng dẫn mới hoặc nội dung cần tăng cường phối hợp; đồng thời xác định các nội dung mà Viện kiểm sát các tỉnh biên giới có thể chủ động phối hợp, trao đổi thông tin trong phạm vi thẩm quyền.

Đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Quang Dũng khẳng định, Lãnh đạo VKSND tối cao hai nước luôn đánh giá rất cao và đặc biệt coi trọng tầm quan trọng, ý nghĩa chiến lược của cơ chế Hội nghị biên giới Việt Nam – Trung Quốc.  Đồng chí đề nghị sau Hội nghị, Ban Tổ chức cùng đơn vị đầu mối hai Bên sẽ tổng hợp đầy đủ, ghi nhận các nhận thức chung đạt được để báo cáo Viện trưởng VKSND tối cao hai nước; đồng thời thống nhất tạo tiền đề để chuẩn bị tổ chức Hội nghị VKSND các tỉnh biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ V tại Trung Quốc vào năm 2028. 

Thay mặt Lãnh đạo VKSND tối cao Việt Nam, đồng chí Nguyễn Quang Dũng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao bày tỏ cảm ơn sự ủng hộ của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn, các đồng chí lãnh đạo và các cơ quan trong tỉnh; cảm ơn sự chuẩn bị hết sức chu đáo, tích cực và trách nhiệm của VKSND tỉnh Lạng Sơn - đơn vị đăng cai tổ chức, cùng sự phối hợp chặt chẽ của Vụ 13, VKSND tối cao Việt Nam và Cục Hợp tác quốc tế, VKSND tối cao Trung Quốc. Đồng thời, chúc mối quan hệ hợp tác giữa ngành Kiểm sát hai nước Việt Nam - Trung Quốc ngày càng phát triển hơn nữa.

Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Hầu Á Huy, Vụ trưởng Vụ Kiểm sát số 1, VKSND tối cao Trung Quốc nhấn mạnh, thông qua Hội nghị Viện kiểm sát vùng biên giới Trung Quốc - Việt Nam và các cơ chế hợp tác song phương, đa phương, hai bên đã tăng cường phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên biên giới, trao đổi nghiệp vụ, đào tạo và bồi dưỡng Kiểm sát viên.

Đồng chí cho rằng, trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm công nghệ cao và tội phạm xuyên biên giới, hai bên cần tiếp tục tăng cường phối hợp trong điều tra, thu thập chứng cứ, trao đổi thông tin, bắt giữ, dẫn độ hoặc trao trả nghi phạm; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, trao đổi nghiệp vụ và chia sẻ kinh nghiệm, qua đó nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần bảo đảm an ninh, ổn định khu vực biên giới và thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Tham luận tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung chia sẻ kinh nghiệm, nêu các giải pháp nhằm tiếp tục tăng cường hợp tác, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tương trợ tư pháp về hình sự giữa VKSND tối cao hai nước và Viện kiểm sát các tỉnh có chung đường biên giới…

Phát biểu bế mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thị Thuỷ, Viện trưởng VKSND tỉnh Lạng Sơn cho biết, sau thời gian làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, thẳng thắn và trong không khí hữu nghị, hợp tác, Hội nghị VKSND các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ IV đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra. Thay mặt đơn vị đăng cai và chủ trì Hội nghị, đồng chí trân trọng cảm ơn các đồng chí đại biểu đã tập trung trí tuệ, chia sẻ nhiều thông tin, kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp nhiều ý kiến có giá trị cho thành công của Hội nghị.

Qua các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội nghị, có thể thấy rằng bên cạnh những loại tội phạm truyền thống như ma túy, mua bán người, buôn lậu và tổ chức xuất nhập cảnh trái phép, các cơ quan chức năng hai nước đang phải đối mặt ngày càng nhiều hơn với tội phạm sử dụng công nghệ cao, lừa đảo qua mạng, các hành vi phạm tội có tổ chức và những vụ án mà đối tượng, người bị hại, chứng cứ, dữ liệu điện tử, dòng tiền hoặc tài sản có liên quan nằm ở nhiều địa phương, nhiều quốc gia khác nhau. Đây là những thách thức chung, đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng của hai nước không chỉ nâng cao năng lực của mình mà còn phải tiếp tục tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin và sử dụng có hiệu quả các cơ chế hợp tác tư pháp hiện có.

Bên cạnh đó, Hội nghị cũng đã dành nhiều sự quan tâm đến tương trợ tư pháp về hình sự.

Về định hướng thời gian tới, đồng chí Nguyễn Thị Thủy đề nghị tiếp tục duy trì, phát huy hiệu quả cơ chế Hội nghị VKSND các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc, coi đây là diễn đàn thường xuyên để các cơ quan Kiểm sát hai nước trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện những vấn đề mới phát sinh và đề xuất giải pháp hợp tác phù hợp. Đồng thời, tăng cường phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, nhất là tội phạm công nghệ cao, lừa đảo qua mạng, ma túy, mua bán người và tổ chức xuất nhập cảnh trái phép; nâng cao chất lượng, hiệu quả tương trợ tư pháp về hình sự, kịp thời tổng hợp, nghiên cứu, xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Đồng chí Nguyễn Thị Thủy tin tưởng, những kết quả và đề xuất tại Hội nghị sẽ là cơ sở quan trọng để các đơn vị chức năng của VKSND tối cao hai nước tiếp tục tham mưu, triển khai các hoạt động hợp tác trong thời gian tới, chuẩn bị cho Hội nghị VKSND các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ V.