» Tin Tức » Tin tức cập nhật » Bảo vệ lợi ích công, người yếu thế

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 98

Quá trình, kết quả triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội và giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện Nghị quyết trên địa bàn 17 xã thuộc thẩm quyền kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8, tỉnh Tuyên Quang.

Thứ sáu - 16/10/2026 14:23

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự đã tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền dân sự của nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công. Trên địa bàn đặc thù gồm 17 xã vùng cao, biên giới; cơ cấu dân số chiếm phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. VKSND khu vực 8, tỉnh Tuyên Quang xác định đây vừa là nhiệm vụ trọng tâm đột phá theo chỉ đạo của Ngành kiểm sát, của VKSND tỉnh Tuyên Quang, vừa là trách nhiệm chính trị nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân, nhất là chủ thể là người yếu thế.

Ngay từ khâu chuẩn bị thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND khu vực 8 đã chú trọng nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên trong việc phát hiện các vấn đề dân sinh ảnh hưởng đến quyền dân sự của người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không có khả năng tự bảo vệ. Bám sát đặc thù kinh tế, dân cư và phong tục tập quán tại 17 xã, đơn vị gắn kết chặt chẽ công tác tuyên truyền pháp luật với nắm bắt thực tiễn cơ sở theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận; tập trung vào quyền trẻ em, đăng ký hộ tịch, quyền nhân thân và bảo vệ lợi ích công. Trên tinh thần đó, đơn vị thực hiện nghiêm phương châm tuyên truyền đi đôi với tiếp nhận thông tin, phối hợp liên ngành gắn với trách nhiệm cụ thể; bảo đảm mọi nguồn tin đều được xử lý khách quan, có căn cứ và đúng pháp luật.

Kết quả đạt được:

- Về tuyên truyền: Để phù hợp với điều kiện thực tế, đơn vị đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền, kết hợp giữa trực quan, trực tiếp và ứng dụng công nghệ thông tin.

Thực hiện tuyên truyền trực quan thông qua việc treo áp phích (poster) tại trụ sở Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 và Trung tâm hành chính công của 17 xã. Hình thức này giúp người dân có điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật ngay tại những địa điểm thường xuyên thực hiện công việc hành chính, qua đó từng bước nâng cao nhận thức về quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại các xã và cụm điểm trường học. Việc đưa nội dung tuyên truyền đến cơ sở, nhất là môi trường trường học, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, phụ huynh và cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ trẻ em, phát hiện những trường hợp trẻ em chưa được bảo đảm đầy đủ quyền nhân thân và kịp thời thông tin đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết.

Xây dựng video tuyên truyền, đăng tải trên mạng xã hội Facebook thông qua trang fanpage “Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8, tỉnh Tuyên Quang”. Việc ứng dụng nền tảng số góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, giúp thông tin pháp luật được truyền tải linh hoạt, thuận tiện và có khả năng lan tỏa đến nhiều đối tượng hơn so với phương thức tuyên truyền truyền thống.

- Về phân loại nguồn tin, ban hành kiến nghị: Nhờ sự chủ động nắm cơ sở và kiểm sát chặt chẽ tình hình địa bàn thường xuyên, VKSND khu vực 8 đã tiếp nhận, phân loại và tiến hành thụ lý xác minh 03 nguồn tin có dấu hiệu vi phạm quyền dân sự của người yếu thế từ đó đơn vị đã ban hành 03 kiến nghị về đăng ký khai sinh, cấp có mã số định danh cá nhân, tiêm vắc xin cho các cháu chưa được khai sinh và đăng ký khai sinh, thực hiện các thủ tục bảo trợ xã hội cho người khuyết tật tại các xã Lũng Cú, Mèo Vạc, Khâu Vai.

Điển hình như trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các vụ án hình sự trộm cắp tài sản xảy ra tại xã Sà Phìn đối với bị can Ly Mí C, Kiểm sát viên thụ lý đã phát hiện bị can Ly Mí C (trú tại thôn Pó Sí, xã Lũng Cú) và chị Thào Thị M (trú tại xã Mậu Duệ) chung sống như vợ chồng từ năm 2024, sinh cháu Ly Thị S nhưng do thiếu hiểu biết pháp luật nên không đăng ký kết hôn và chưa làm thủ tục khai sinh cho con. Nhận thấy quyền nhân thân của cháu Ly Thị S theo Điều 30 Bộ luật Dân sự năm 2015 đang bị xâm phạm nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ bị tước đoạt các chế độ bảo hiểm y tế và quyền đi học, đơn vị đã cử cán bộ trực tiếp xuống thôn, xã làm việc với chính quyền xã Lũng Cú và gia đình để xác minh, thu thập chứng cứ. Đến ngày 09/03/2026, VKSND khu vực 8 ban hành Kiến nghị số 78/KN-VKSKV8 gửi Chủ tịch UBND xã Lũng Cú yêu cầu thực hiện trách nhiệm bảo vệ trẻ em đến ngày 11/03/2026, chính quyền địa phương đã hoàn tất thủ tục, phối hợp cùng Viện kiểm sát

Thực tiễn triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15 đối với nhóm chủ thể yếu thế, dễ bị tổn thương tại 17 xã miền núi của VKSND khu vực 8 còn gặp nhiều khó khăn, thách thức như:

Việc phát hiện nguồn tin về xâm phạm quyền dân sự của người yếu thế còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thông tin tại cơ sở. Một số trường hợp có thể chưa được phản ánh kịp thời do người dân chưa hiểu đầy đủ quyền của mình, tâm lý e ngại hoặc chưa nhận thức được ý nghĩa của Nghị quyết 205/2025/QH15.

Các vụ việc liên quan đến trẻ em thường gắn với nhiều yếu tố như hoàn cảnh gia đình, điều kiện kinh tế, trình độ nhận thức và tập quán sinh hoạt. Vì vậy, quá trình xác minh, thu thập chứng cứ gặp nhiều khó khăn, có lúc sự phối hợp giữa các cơ quan, chính quyền chưa kịp thời, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích tốt nhất của trẻ em được pháp luật bảo vệ.

Với địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc truyền tải thông tin còn khó khăn nhất là về ngôn ngữ và điều kiện tiếp cận thông tin của người dân.

Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi Nghị quyết 205/2025/QH15, VKSND khu vực 8 xác định triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm:

Một là: Bám sát căn cứ pháp lý, xác định đúng phạm vi, thẩm quyền, nắm vững các quy định pháp luật liên quan đến quyền khởi kiện hoặc kiến nghị khởi kiện của Viện kiểm sát trong các lĩnh vực lợi ích công, đất đai, môi trường, tài nguyên hoặc bảo vệ quyền lợi của nhóm người yếu thế không có khả năng tự bảo vệ, trọng tâm là: Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc Hội về thí điểm VKS khởi kiện vụ án dân sự công ích. Bộ luật Dân sự 2015, các Luật chuyên ngành. Thông tư liên tịch 09/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 3/11/2025 hướng dẫn thi hành Nghị quyết 205.

Hai là: Chủ động phát hiện vi phạm, tăng cường phối hợp để nắm nguồn tin: Thông qua kiểm sát vụ án, vụ việc do VKS tiếp nhận giải quyết; nguồn thông tin phản ánh, kiến nghị trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội; Công tác phối hợp với cơ quan, đơn vị, các Ngành và cấp ủy chính quyền địa phương cấp xã; Công an 17 xã và hơn 180 Trưởng thôn, Bí thư chi bộ, Người có uy tín để phát hiện sớm vi phạm đối với nhóm yếu thế, môi trường, lợi ích công.

Ba là: Đảm bảo thực hiện việc ban hành kiến nghị hoặc khởi kiện Tố tụng công ích. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh thiệt hại đối với lợi ích công cộng hoặc lợi ích của Nhà nước, quyền lợi của nhóm chủ thể yếu thế làm cơ sở vững chắc cho việc ban hành kiến nghị hoặc khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết.

Bốn là: Tăng cường công tác tuyên truyền, đổi mới phương thức làm việc và chuyển đổi số: Ngoài những nội dung tuyên truyền truyền thống, trực tiếp thì đơn vị xác định cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để truyền tải thông tin, các nội dung về tố tụng công ích đến đông đảo quần chúng nhân dân trên địa bàn trong và ngoài 17 xã thuộc thẩm quyền kiểm sát. Áp dụng mô hình “Cụm xã liên hoàn” (chia 17 xã thành 04 cụm tuyến) để kết hợp đa mục tiêu trong một chuyến công tác, giảm trên 20% chi phí đi lại; phối hợp thẩm định hồ sơ điện tử từ xa với Công an xã, Tư pháp xã giúp rút ngắn số lần đi cơ sở từ 3 – 4 lần xuống 01 lần.

Năm là: Tổng kết, rút kinh nghiệm: Định kỳ tổng hợp các kiến nghị đã ban hành để đánh giá tỷ lệ tiếp thu, chất lượng thực tế sau kiến nghị nhằm bổ sung vào báo cáo công tác nghiệp vụ tại đơn vị.

Sáu là: Không ngừng bồi dưỡng kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp: Cán bộ, kiểm sát viên trong đơn vị không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và nâng cao kỹ năng chuyên môn để đáp ứng tốt yêu cầu công việc. Luôn giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, đề cao tinh thần trách nhiệm, sự trung thực và tận tâm. Kết hợp hài hòa giữa năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác.

Quá trình đưa Nghị quyết số 205/2025/QH15 vào đời sống 17 xã vùng cao của VKSND khu vực 8 đã chứng minh tính đúng đắn, kịp thời và nhân văn của một chủ trương lớn, tạo thêm niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp và ngành Kiểm sát nhân dân trong giai đoạn cải cách, thực hiện Nhà nước pháp quyền hiện nay. Phát huy những kết quả đã đạt được, tập thể lãnh đạo, cán bộ, Kiểm sát viên VKSND khu vực 8 quyết tâm giữ vững bản lĩnh chính trị, tận tụy gắn bó với cơ sở, bảo đảm mọi quyền, lợi ích công Nhà nước, của người yếu thế trên từng thôn bản vùng cao được thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Tác giả: Đỗ Quốc Bảo; Lưu Viết Ngà