Trang nhất » Tin Tức » Xây dựng ngành

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG - Đã xem: 588

   BÀN VỀ HOẠT ĐỘNG MỞ PHIÊN HỌP KIỂM TRA VIỆC GIAO NỘP, TIẾP CẬN, CÔNG KHAI CHỨNG CỨ TRONG QUÁ TRÌNH GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ


Thứ ba - 23/09/2025 05:09
 
Theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, việc tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ là một trong những nhiệm vụ, quyền hạn của Thẩm phán trong giai đoạn chuẩn bị xét xử.

 
Nội dung của Phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ gồm: 03 nội dung chính là Kiểm tra việc giao nộp chứng cứ, quyền được biết và tiếp cận tài liệu chứng cứ của các đương sự, việc công khai các tài liệu chứng cứ của Tòa án.
 
Giao nộp tài liệu chứng cứ cho Tòa án: Là quyền và cũng là nghĩa vụ của đương sự để chứng minh cho yêu cầu của mình. Tài liệu chứng cứ có thể do các đương sự tự mình thu thập hoặc các văn bản thể hiện quan điểm của mình về nội dung vụ án.
 
Kiểm tra việc tiếp cận chứng cứ: Là việc các đương sự có quyền được biết, được ghi chép, được sao chụp tài liệu trong hồ sơ, được thông báo về những tài liệu mà Tòa án thu thập được. Kiểm tra việc tiếp cận chứng cứ nhằm giúp các đương sự biết được các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, căn cứ vào đó có thể đưa ra những lập luận để chứng minh cho yêu cầu của mình.
 
Kiểm tra việc công khai tài liệu chứng cứ của Tòa án: Các tài liệu chứng cứ mà Tòa án đã thu thập được trong quá trình giải quyết vụ án như: Biên bản lấy lời khai, đối chất của các đương sự, kết quả trưng cầu giám định, định giá tài sản, xem xét thẩm định tại chỗ (nếu có)… và tài liệu chứng cứ khác do đương sự giao nộp phải được Tòa án công khai. Từ đó đương sự có thể yêu cầu Tòa án tiến hành thu thập thêm tài liệu chứng cứ hoặc giao nộp thêm tài liệu chứng cứ cho Tòa án nếu thấy cần thiết hoặc yêu cầu Tòa án công khai tài liệu chứng cứ đương sự đã giao nộp nhưng không được công khai (trừ những tài liệu không được công khai) mà không có trong hồ sơ vụ án.
 
Mục đích của phiên họp công khai chứng cứ nhằm đảm bảo sự công bằng, thông qua phiên họp Tòa án công khai các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án (trừ những trường hợp không được phép công khai) để các đương sự có quyền được tiếp cận và biết về tất cả chứng cứ được công khai, giúp các bên nắm rõ chứng cứ và tìm kiếm giải pháp hòa giải trước khi xét xử. Do đó, việc tổ chức phiên họp sẽ không đạt được hiệu quả nếu trước đó Thẩm phán chưa thu thập được đầy đủ tài liệu chứng cứ trong vụ án.
 
Tuy nhiên tại khoản 3 Điều 208 Bộ luật tố tụng dân sự chỉ quy định trường hợp cụ thể “Đối với vụ án hôn nhân và gia đình liên quan đến người chưa thành niên, trước khi mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải giữa các đương sự thì Thẩm phán, Thẩm tra viên được Chánh án Tòa án phân công phải thu thập tài liệu, chứng cứ để xác định nguyên nhân của việc phát sinh tranh chấp”. Do đó, cũng có thể hiểu đối với những vụ án khác thì không nhất thiết phải mở phiên họp công khai chứng cứ sau khi Thẩm phán tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ.
 
Quy định và cách hiểu trên dẫn đến việc trên thực tế Tòa án áp dụng quy định về mở phiên họp công khai chứng cứ có sự không thống nhất, nhiều trường hợp trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán mở phiên họp và hòa giải không thành, sau đó tiến hành xác minh thu thập chứng cứ nhưng lại không mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ một lần nữa với các đương sự mà ban hành luôn Quyết định đưa vụ án ra xét xử. Điều này không hợp lý bởi trong nhiều trường hợp, khi mở phiên họp công khai các tài liệu của đương sự giao nộp và các tài liệu Tòa án xác minh, thu thập được có thể dẫn đến việc một trong các đương sự sẽ thay đổi (sửa đổi, bổ sung, rút một phần hoặc toàn bộ) yêu cầu khởi kiện hoặc trường hợp vụ án vắng mặt bị đơn, ngay sau khi thụ lý vụ án (Thẩm phán chưa xác minh, thu thập chứng cứ) mà tiến hành mở phiên họp công khai chứng cứ chỉ có Nguyên đơn tham gia là không hợp lý. Bởi khi đó tài liệu được công khai chủ yếu là tài liệu do Nguyên đơn giao nộp thì việc mở phiên họp công khai chứng cứ với Nguyên đơn là không cần thiết. Bộ luật tố tụng dân sự không quy định Thẩm phán phải mở phiên họp bao nhiêu lần và cũng không hạn chế số lần mở phiên họp nên tùy thuộc vào tính chất của từng vụ án Thẩm phán sẽ là người quyết định tổ chức phiên họp, tuy nhiên cần chú ý không nên tổ chức quá nhiều phiên họp gây mất thời gian, chi phí và ảnh hưởng tới công việc của đương sự khi mà các tài liệu chứng cứ trong vụ án chưa được giao nộp và thu thập đầy đủ.
 
Theo quan điểm của tác giả, quá trình giải quyết vụ án dân sự nói chung cần phải xác định hoạt động mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải (trừ trường hợp vụ án dân sự không được hòa giải và không tiến hành hòa giải được) là bước cuối cùng trong quá trình chuẩn bị xét xử sau khi Toà án hoàn thành việc xác minh, thu thập chứng cứ và cần phải có quy định thống nhất đối với nội dung này để Viện kiểm sát căn cứ kiến nghị trong trường hợp Toà án có vi phạm.
  
Vũ Thị Hiền Nhung
VKSND Khu vực 1-Tuyên Quang
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Scroll to top