(Tổ
Tuyên
truyền)
-
Thực
hiện
chủ
trương
cải
cách
tư
pháp
và
tăng
cường
bảo
vệ
quyền
trẻ
em,
Luật
Tư
pháp
người
chưa
thành
niên
đã
đánh
dấu
một
bước
tiến
quan
trọng
trong
hệ
thống
pháp
luật
Việt
Nam.
Nhằm
giúp
cán
bộ,
Kiểm
sát
viên
và
bạn
đọc
nắm
vững
các
quy
định
mới,
Tổ
Tuyên
truyền
xin
giới
thiệu
bài
viết
của
đồng
chí
Nguyễn
Thị
Thu
Hà
(Trưởng
Phòng
2,
VKSND
tỉnh
Tuyên
Quang)
về
quy
trình
áp
dụng
các
biện
pháp
chuyển
hướng
-
một
giải
pháp
mang
tính
nhân
văn
sâu
sắc,
giúp
người
dưới
18
tuổi
có
cơ
hội
sửa
chữa
lỗi
lầm
ngay
tại
cộng
đồng.
1.
Điểm
tựa
nhân
văn
trong
hoạt
động
tố
tụng
Trong
công
tác
thực
hành
quyền
công
tố
và
kiểm
sát
điều
tra
các
vụ
án
hình
sự,
việc
áp
dụng
biện
pháp
chuyển
hướng
không
đơn
thuần
là
thủ
tục
pháp
lý
mà
là
"hạt
nhân"
nhân
văn
của
Luật
Tư
pháp
người
chưa
thành
niên
(TPNCTN).
Thay
vì
áp
dụng
các
hình
phạt
nghiêm
khắc,
Kiểm
sát
viên
cần
chủ
động
đánh
giá
khả
năng
thay
thế
bằng
giáo
dục
tại
cộng
đồng
hoặc
các
cơ
sở
chuyên
biệt.
Điều
này
nhằm
bảo
vệ
tối
đa
lợi
ích
hợp
pháp
của
người
chưa
thành
niên,
giúp
các
em
tái
hòa
nhập
xã
hội
hiệu
quả.
2.
Điều
kiện
"cần
và
đủ"
để
áp
dụng
chuyển
hướng
Để
một
bị
can
chưa
thành
niên
được
xem
xét
áp
dụng
biện
pháp
này,
ngoài
việc
không
thuộc
các
trường
hợp
loại
trừ
theo
quy
định
pháp
luật,
cần
đảm
bảo
03
yếu
tố
cốt
lõi:
Thừa
nhận
sai
lầm:
Bị
can
phải
tự
nguyện
xác
nhận
hành
vi
vi
phạm
của
mình.
Sự
đồng
thuận:
Có
sự
đồng
ý
tự
nguyện
từ
phía
bị
can
và
người
đại
diện
hợp
pháp.
Cam
kết
trách
nhiệm:
Có
văn
bản
cam
kết
tuân
thủ
nghiêm
ngặt
các
nghĩa
vụ
trong
thời
gian
chấp
hành
biện
pháp
chuyển
hướng.
3.
Quy
trình
thực
hiện
tại
Cơ
quan
điều
tra:
Chặt
chẽ
và
Minh
bạch
Quy
trình
này
đòi
hỏi
sự
phối
hợp
nhịp
nhàng
giữa
các
cơ
quan
tố
tụng
và
người
làm
công
tác
xã
hội.
Bước
1:
Huy
động
sự
tham
gia
của
người
làm
công
tác
xã
hội
Ngay
sau
khi
khởi
tố
bị
can,
Cơ
quan
điều
tra
(CQĐT)
phải
ra
văn
bản
yêu
cầu
người
làm
công
tác
xã
hội
tham
gia
tố
tụng.
Trong
vòng
01
ngày
kể
từ
khi
nhận
văn
bản
trả
lời,
CQĐT
ra
quyết
định
chính
thức,
trong
đó
giao
nhiệm
vụ
cụ
thể
về
việc
xây
dựng
Báo
cáo
điều
tra
xã
hội
đối
với
bị
can.
Bước
2:
Thống
nhất
quan
điểm
xử
lý
liên
ngành
Trong
15
ngày
kể
từ
khi
nhận
báo
cáo
điều
tra
xã
hội,
CQĐT
tiến
hành
nghiên
cứu
và
chủ
động
trao
đổi
bằng
văn
bản
với
Viện
kiểm
sát
cùng
cấp
để
thống
nhất
hướng
xử
lý.
Sau
khi
đạt
được
sự
thống
nhất,
kết
quả
sẽ
được
thông
báo
chính
thức
đến
bị
can,
người
đại
diện
và
người
bào
chữa.
Bước
3:
Tổ
chức
phiên
họp
quyết
định
Đối
với
các
biện
pháp
giáo
dục
tại
cộng
đồng,
CQĐT
sẽ
chỉ
đạo
xây
dựng
kế
hoạch
xử
lý
và
tổ
chức
phiên
họp
xem
xét.
Thời
hạn:
Phiên
họp
phải
diễn
ra
trong
vòng
05
ngày
kể
từ
ngày
có
quyết
định
mở
phiên.
Thành
phần:
Bắt
buộc
có
sự
hiện
diện
của
Lãnh
đạo
CQĐT,
Điều
tra
viên,
Kiểm
sát
viên,
bị
can
và
các
bên
liên
quan.
Kết
quả:
CQĐT
ban
hành
quyết
định
áp
dụng
hoặc
không
áp
dụng
dựa
trên
diễn
biến
phiên
họp.
Một
điểm
đáng
lưu
ý
là
có
thể
áp
dụng
đồng
thời
nhiều
biện
pháp
để
tăng
tính
giáo
dục.
4.
Phân
biệt
giữa
giáo
dục
tại
cộng
đồng
và
trường
giáo
dưỡng
Việc
phân
định
rõ
hai
quy
trình
này
là
chìa
khóa
để
Kiểm
sát
viên
thực
hiện
tốt
vai
trò
kiểm
sát,
đảm
bảo
đúng
thẩm
quyền.
|
Tiêu
chí
so
sánh |
Chuyển
hướng
tại
cộng
đồng |
Giáo
dục
tại
trường
giáo
dưỡng |
|
Căn
cứ
áp
dụng |
Các
biện
pháp
quy
định
từ
Khoản
1
đến
Khoản
10
Điều
36
Luật
TPNCTN |
Các
trường
hợp
đủ
điều
kiện
áp
dụng
biện
pháp
giáo
dục
tại
trường
giáo
dưỡng
theo
Luật
TPNCTN |
|
Vai
trò
của
Người
làm
CTXH |
Xây
dựng
Kế
hoạch
xử
lý
chuyển
hướng
(Mẫu
số
254,
TT128). |
Xây
dựng
Báo
cáo
điều
tra
xã
hội
để
làm
căn
cứ
đề
nghị. |
|
Thủ
tục
đặc
thù |
Cơ
quan
điều
tra
ra
Quyết
định
mở
phiên
họp
xem
xét
áp
dụng
(Mẫu
số
257C,
TT128) |
Cơ
quan
điều
tra
lập
hồ
sơ
vụ
án
và
có
văn
bản
đề
nghị
Tòa
án
xem
xét. |
|
Thành
phần
tham
dự |
Lãnh
đạo
CQĐT,
Điều
tra
viên,
Kiểm
sát
viên,
Bị
can,
Người
đại
diện,
Người
bào
chữa,
Người
làm
CTXH. |
Theo
quy
định
về
trình
tự,
thủ
tục
xem
xét
áp
dụng
biện
pháp
xử
lý
hành
chính
tại
Tòa
án. |
|
Thẩm
quyền
quyết
định |
Cơ
quan
điều
tra
ra
Quyết
định
áp
dụng
(Mẫu
số
257)
hoặc
không
áp
dụng
(Mẫu
số
257A). |
Tòa
án
nhân
dân
có
thẩm
quyền
xem
xét
và
ra
quyết
định
áp
dụng. |
|
Phương
thức
áp
dụng |
Có
thể
áp
dụng
cùng
lúc
nhiều
biện
pháp
xử
lý
chuyển
hướng
đối
với
bị
can. |
Là
biện
pháp
tư
pháp
độc
lập
có
tính
chất
giáo
dục
tập
trung. |
5.
Lời
kết
Việc
tuân
thủ
đúng
quy
trình
áp
dụng
biện
pháp
chuyển
hướng
không
chỉ
thể
hiện
sự
thượng
tôn
pháp
luật
mà
còn
là
minh
chứng
cho
tinh
thần
nhân
đạo
của
nền
tư
pháp
nước
nhà.
Sự
phối
hợp
chặt
chẽ
giữa
các
bên
chính
là
"chìa
khóa"
mở
ra
cánh
cửa
tái
hòa
nhập,
giúp
những
người
trẻ
lầm
lỡ
sớm
trở
thành
công
dân
có
ích
cho
xã
hội.
Nguyễn
Thị
Thu
Hà
-
TP2.
VKSND
tỉnh
Tuyên
Quang